|
Champagne kost vrij veel
geld. Nochtans: de (meestal
Oost-Europese) plukkers, de
gyropalettes, de flessen... ze
zijn niet duurder dan dezelfde
bij het produceren van een
crémant. Het prijsverschil
zit in de (door prijsafspraken
hoog gehouden) prijs
van de druiven en in het
marketingbudget.
 Van in het beginOver de oorsprong van schuimwijnen wordt getwist. Zeker is dat champagne, zoals we hem vandaag kennen, pas effectief populair werd vanaf het einde van de 17de eeuw. Hij verscheen toen op de tafels van aristocraten en koningen. De hoven waren steeds bevolkt door kunstenaars, logisch dus dat champagne werd ‘meegenomen’ in het beoefenen van allerlei kunstvormen. Schilders zoals Nicolas Lancret en Etienne Jeaurat plachten hun opdrachtgevers af te beelden in een decor dat van hun welstand getuigde, met inbegrip van prachtig gesculptuurde zilveren champagnekoelers, en uiteraard de flessen.Dikwijls was, toen al, de champagne het centrum van het kunstwerk. Later verschijnt champagne ook in meer modeste huizen, maar het blijft een wijn voor bijzondere gelegenheden, die men drinkt in bijzonder gezelschap, zoals de rode wangetjes en de blinkende ogen van de afgebeelde personages getuigen. Bekende werken waar champagne duidelijk aanwezig is, zijn ‘Le déjeuner au jambon’ van Nicolas Lancret (1735) en Le déjeuner aux huitres (1735) van Jean-François de Troy. Later zullen ook op de schilderijen van Watteau en Manet champagneflessen afgebeeld worden. In de Belle Epoque is champagne prominent aanwezig in de kunst, zoals ‘Une soirée au Pré-Catalan’ van Henri Gervex. Vanaf 1900 wordt champagne overigens niet meer uitsluitend gedronken in paleizen en restaurants, maar ook op mondaine evenementen als tijdens concerten, in de opera of op de paardenrenbaan. En uiteraard worden ook die taferelen door de artiesten ijverig vereeuwigd.  Champagne en mecenaatVanaf de 19de eeuw gaan de grote champagnemerken een beroep doen op schilders, beeldhouwers en graveurs om hun flessen meer allure te geven. Op die manier wordt de champagnefles geassocieerd met een kunstwerk. Vooral Taittinger liet inmiddels reeds een hele resem notoire kunstenaars zijn flessen versieren. Beeldhouwers mochten dan weer aan het werk met bijzondere houten vaten: zoals het enorme metershoge vat dat in de inkomhal van Mercier in Epernay staat, met een inhoud van 200.000 flessen, en dat door de beeldhouwer Gustave Navlet op monumentale wijze versierd werd.Het werd speciaal gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs en moest dé publiekstrekker worden. Helaas voor Mercier kreeg de Eiffeltoren toch meer aandacht... Overigens: reeds enkele jaren daarvoor liet Pommery diezelfde Navlet vier grote bas-reliëfs maken in de krijtwand. Ook in de religieuze kunst vinden we champagne terug: getuige het tien meter hoge glas-in-loodraam ‘Vitrail du Champagne’ in de kathedraal in Reims, dat een eerbetoon wil zijn aan de terroirs en de vakkennis van iedereen die betrokken is bij het tot stand komen van de legendarische schuimwijn. De zevende kunstMarilyn Monroe beleed openlijk haar liefde voor Piper-Heidsieck, en ze was niet alleen om champagne te promoten. Ook Ingrid Bergman en Marlène Dietrich deden dat, Alfred Hitchcock maakte in 1928 zelfs een film met als titel ’Champagne’. In ‘Casablanca’ nemen Ingrid Bergman en Humphrey Bogart afscheid met een glas champagne. In de films met 007 James Bond is de voorkeur van het hoofdpersonage voor champagne genoegzaam bekend. Hoewel hij wel eens van merk wisselt: aanvankelijk Taittinger, vervolgens Dom Pérignon en sedert de jaren ’80 Bollinger. Mumm is duidelijk aanwezig in ‘The English Patient’, ‘Pearl Harbour’, en ‘Desperately seeking Suzan’. Ook op filmfestivals zijn champagnemerken prominent present: zoals Lenoble en Mumm op de Croisette in Cannes. VandaagVandaag verbindt Taittinger zijn naam aan de Opéra Royal de Wallonie in Luik, de Vlaamse Opera van Gent en deze van Anwerpen. Ook op grote antiekbeurzen zijn ze aanwezig. In Frankrijk hebben ze een partnerschap met het Orchestre de Paris en het Festival des Flâneries Musicales de Reims. En ze laten wereldbekende kunstenaars hun bijzondere flessen decoreren: artiesten als Rauschenberg, Corneille en Roy Lichtenstein versierden reeds bij zondere flessen voor het merk. “De bedoeling is te onderstrepen dat het maken van champagne kunst is”, zegt Jean-Marc Vanberghem, sales & brand manager van Taittinger in België.Mumm ziet het meer in de beeldende kunst en heeft een samenwerking met Patrick Jouin, die voor Philippe Starck werkte en onder andere ontwerpen maakte voor Van Cleef en Arpels, Alessi en Renault. Jouin richt zich momenteel vooral op interieurarchitectuur en scenografie, zoals het Plaza Athénée. Zijn werken zijn te bezichtigen in het Moma in New York en het Centre Pompidou in Parijs. Voor Mumm ontwikkelde hij een bijzondere ijsemmer, die ‘Georges’ genoemd wordt, naar de stichter van het merk. Perrier-Jouët liet een aantal illustraties maken door Kareem Ilya. Ilya werkt met waterverf en inkt op papier, hij schildert in bijzonder vibrerende schitterende kleuren. Ook zijn werken hangen in de grote musea voor hedendaagse kunst in de VS. In het Centre Vinicole-Champagne Nicolas Feuillatte in Chouilly zijn de werken van heel wat kunstenaars die reeds met het merk samenwerkten, tentoongesteld. Pommery organiseert sedert 2003 in de gebouwen in Reims ‘The Pommery Experience’. Ieder jaar wordt een bekende hedendaagse kunstenaar uitgenodigd om er tentoon te stellen. In 2010 konden we de de zoutsculpturen van Jean-Pierre Formica bezichtigen. Wie het in 2011 wordt, weten we voor het ogenblik nog niet.  Champagne feestelijk bekekenEindejaar en champagne… Die twee zijn onafscheidelijk verbonden. Maar waarom zou je, in plaats van recht toe recht aan een fluitje champagne te serveren, niet eens wat creatiever omgaan met deze godendrank?Fabrice Debroux, meester-patissier en chocolatier van Biasetto in Strombeek- Bever, geeft een aantal van zijn geheimen prijs. Zeer eenvoudig maar bijzonder lekker is champagne met hibiscus: gewoonweg een gedroogde hibiscusbloem in een glas champagne laten vallen. Het bloempje bloeit open en geeft een subtiele kleur aan de champagne. Eenvoudig maar wel vol effect. Fabrice geeft nog een paar van zijn recepten prijs, die weliswaar wat meer werk vragen, maar hun effect op de feesttafel niet missen. En denk eraan: zoals in de patisserie volg je best ook hier nauwgezet het recept en zeker de opgegeven hoeveelheden… Koninklijke champagnemousse 
Benodigdheden
• 250g champagne brut • 25g marc van champagne • 20g pulp van zwarte bessen • 15g gelatine • 20g pulp van frambozen • 100g eigeel • 90g water • 125g suiker • 500g fleuretteroom Bereidingswijze Week de gelatine in water. Warm de champagne, de marc en de vruchtenpulp op. Maak ondertussen een anglaise: meng het eigeel met de suiker. Giet daarop het champagnemengsel. Verwarm tot 82 à 84°C (‘à la nappe’). Laat de gelatine smelten in een deel van de anglaise, en meng dit daarna onder de rest. Meng er een klein deel van de room onder tot het mengsel glad is. Voeg daarna de rest van de room toe met een siliconespatel die hoge temperaturen kan weerstaan (maryse). Dresseer framboosjes in champagnefluitjes, giet de mousse er op en werk af met een framboosje. Champagnesorbet Benodigdheden
• 750g champagne • 350g suikerstroop • 25g citroensap • 50g vers geperst sinaasappelsap • 30g eiwit Bereidingswijze Meng de koude suikerstroop met de champagne en het fruitsap. Laat in de ijsturbine draaien. Klop het eiwit tot driekwart en voeg bij het mengsel in de turbine. Maak bollen van de sorbet en leg ze in de diepvriezer. Koel de glazen in de diepvriezer, leg er een bol ijs in en giet er vlak voor het serveren een scheutje champagne over. Werk af met een stukje sinaasappel. Meer inspiratie vind je in ‘Cook’ magazine: » www.cookmagazine.be |
||
Champagne is kunst!
Feesten 2011
Reportage: Champagne is kunst!