Kopi betekent koffie in het Indonesisch, en Luwak is de naam van de Indonesische civetkat (Paradoxus Hermaphroditus). Het is een marterachtig beestje – ook wel ‘koffierat’ genoemd – dat veel voorkomt in de koffieplantages van de Indonesische archipel, op Sulawesi, Java en Sumatra. Ze zijn verzot op rijpe koffiebessen.

Ze gaan zeer selectief tewerk en plukken alleen de rijpste bessen die ze dan opeten. Hun spijsvertering kan echter de pitten (dus de koffiebonen) niet verwerken, en die worden uitgescheiden. Ze hebben op dat moment een verteringsproces ondergaan door de inwerking van de zuren, maagsappen en enzymen in het spijsverteringsstelsel van de diertjes.


Onbetaalbaar

De lokale bevolking kent de plekken waar de civetkatten hun onverteerde koffieboontjes deponeren. Ze verzamelen de boontjes, wassen en drogen ze. Na het branden ontstaat een koffie die zoet geurt naar cacao en nootjes, maar die vooral heel duur is.

Hij wordt ‘geslurpt’ zoals bij een wijndegustatie, omdat op die manier de aroma’s het best tot hun recht komen. Van deze koffie wordt jaarlijks maar zo’n 250 kilo geproduceerd en er worden exorbitante prijzen voor neergeteld. De selectie van de dikste Arabicaboontjes van deze ‘keutelkoffie’ vertrekt aan meer dan 1.200 euro per kilo, ongebrand.




Hoewel civetkatten in Indonesië aanvankelijk verdelgd werden, leiden die hoge prijzen er nu toe dat ze gekweekt en uitgezet worden.


Bedreigd

Al deze uitzonderlijke kenmerken ten spijt, zijn er nog maar weinig Indonesiërs die kopi luwak oogsten. Op Java, Sumatra en Sulawesi wordt jaarlijks nog 230 kilogram geproduceerd, maar na het uitbreken van het sars-virus zijn de civetkatten met duizenden tegelijk afgeslacht.

Bovendien hebben Westerse landen de import van deze koffie gebannen uit (onterechte) vrees voor besmetting. Ook maakt de oorlogssituatie in Sumatra dat de boon alsmaar zeldzamer wordt.


Vervalsing

De hoge prijzen lokken natuurlijk vervalsingen uit, net zoals dat met truffels of balsemazijn het geval is. Het lijkt daarom ook twijfelachtig of de ‘Kopi Luwak’ die we hier te lande steeds meer op de koffiekaart te zien krijgen, wel het echte onversneden spul is, zelfs tegen prijzen van 20 euro voor een minuscuul kopje.

Wij willen de uitbaters van de horecazaken in kwestie niet met de vinger wijzen. Waarschijnlijk zijn zij te goeder trouw, en worden ook zij gewoon opgelicht. Bij een jaarproductie van enkele honderden kilo’s moet het al heel goed gaan om daarvan enkele onsjes naar ons land te krijgen.